Ook in VO werken aan cultuureducatie met kwaliteit!

Dinsdag druk met petities in de Tweede Kamer. Naast een pleidooi van het Jeugdcultuurfonds voor kunst en cultuur voor kinderen in minimumgezinnen, ook een verzoekschrift van kunstvakdocenten voor het behoud van het schoolvak Culturele en Kunstzinnige Vorming. Aanleiding was het nog door de vorige minister van OCW ingediende concept wetsvoorstel 'profielen havo en vwo' met daarin het nauwelijks onderbouwde voorstel om het schoolvak CKV af te schaffen.

De door OCW gestarte internetconsultatie over dit onderwerp leverde meer dan tweeduizend reacties op van schoolleiders, docenten, ouders, culturele instellingen en ook leerlingen, die allemaal vrezen dat afschaffing tot kwaliteitsverlies en kapitaalvernietiging leidt. De ondertekenaars van de petitie vragen de Tweede Kamer en OCW-minister Bussemaker dan ook dringend rekening te houden met het gebrek aan draagvlak. De onderwijsverenigingen voor de kunstvakken willen graag met minister Bussemaker en staatssecretaris Dekker in gesprek om samen met hen te werken aan een nieuw voorstel dat echte oplossingen biedt voor kwaliteitsverbetering en geen schijnmaatregelen oplevert.

Een brief van een van de vierdeklassers van het Amsterdamse Pieter Nieuwland College onderstreept dit pleidooi: 'Het vak ckv moet blijven. Het is leuk, leerzaam en ik leer daar veel van. Door ckv heb ik geleerd naar kunst te kijken en met cultuur bezig te zijn. Als het gaat om taal en rekenen moet daar op de basissschool al extra aandacht aan worden besteed. Op de middelbare school in de vierde klas is dit te laat. Ik zeg nee! tegen het afschaffen van ckv.'

Dat de kwaliteit van de kunstvakken in het voortgezet onderwijs van groot belang is blijkt ook uit de dinsdag gehouden conferentie Cultuur Leert Anders VI, waar de Cultuurprofielscholen zich presenteerden. Ook werden ervaringen en resultaten van de cultuurwerkplaatsen lerarenopleidingen VO gepresenteerd. Met een publicatie over de in deze werkplaatsen ontwikkelde kennis.

In de cultuurwerkplaatsen werkten de lerarenopleidingen aan praktijkvragen uit de eigen opleiding of uit het onderwijs. Doel was vooral de competenties van aankomende leraren te verbeteren. Daarnaast kwamen zaken aan bod als het meer zichtbaar maken van cultuureducatie in het werkplan van de opleiding, het versterken van de samenwerking met culturele instellingen, het vernieuwen van het curriculum en het leggen van verbindingen tussen schoolvakken. Concrete opbrengsten – zoals eindverslagen en lesmaterialen - zijn te vinden op Cultuurplein.

Ook voor het voortgezet onderwijs geldt dat we het samen moeten doen. Als we de kwaliteit van de kunst- en cultuurvakken in het voortgezet onderwijs willen behouden en verbeteren zullen we er samen met het voortgezet onderwijs, de lerarenopleidingen, de culturele instellingen én met de onderwijsverenigingen voor moeten knokken dat de politiek keuzes maakt die daaraan bijdragen. Met deze aandacht voor ckv willen we politici en beleidsmakers verleiden zich in het kunstonderwijs te verdiepen. Niet voor ons, maar voor onze leerlingen!

Voor discussie over de kwaliteit van cultuureducatie in het VO, zie het Netwerk Cultuureducatie op LinkedIn.

Alle kinderen gelijke kansen op kunstbeoefening

Ik kom nog eens terug op het rapport dat ik in mijn vorige weblog noemde. Over de Betekenis van kunst en cultuur in het dagelijks leven. In tegenstelling tot het beeld dat bij sommige politici lijkt te bestaan dat kunst en cultuur niet belangrijk zouden zijn, laat dit onderzoek zien dat er in de samenleving juist veel draagvlak is voor subsidiëring van kunst en cultuur. Een ruime meerderheid van de Nederlanders vindt de totale rijksuitgaven aan kunst en cultuur helemaal niet te hoog. Vooral als het gaat om de ontwikkeling van kinderen is het draagvlak voor subsidiëring onder de Nederlandse bevolking zeer groot. En dit geldt ook voor Nederlanders van Turkse, Marokkaanse, Antilliaanse en Surinaamse afkomst. Onder deze groep is het draagvlak voor subsidies voor kunsteducatie zelfs nog groter. Het is dan maar goed dat in het regeerakkoord van VVD en CDA actieve cultuurparticipatie van belang blijft.

Kunstvakken op school bieden alle kinderen en jongeren kans op kennismaking met en verdieping in kunst en cultuur. Niet alleen door kijken en luisteren, maar zeker ook door zelf doen, de actieve vorm van participatie. En daarvoor geldt hetzelfde als wat het regeerakkoord over sport zegt: 'Kinderen en jongeren kunnen zich dankzij sport (en kunstbeoefening) gezonder en socialer ontwikkelen'.
Wie op school of thuis aan kunst en cultuur doet krijgt meer zelfvertrouwen en vergroot zijn sociale vaardigheden. Het stelt kinderen in staat zich te ontwikkelen tot mondige en weerbare mensen en het leert ze hun eigen cultuur, en daarmee ook hun identiteit te ontwikkelen, te waarderen én te relativeren.
In Nederland zijn er volgens schattingen echter ca. 300.000 kinderen die om financiële redenen niet mee kunnen doen. Hun ouders hebben te weinig geld voor museumbezoek, voor muziek of toneelles. Vandaar dat in gemeenten en provincies samen met het Jeugdcultuurfonds Nederland plaatselijke of provinciale Jeugdcultuurfondsen zijn opgericht. Die zijn er in vier provincies waaronder Zuid-Holland en in dertien gemeenten, zoals Borger Odoorn en Eindhoven. Een veertiende gemeente werd vorige week vrijdag toegevoegd. Het college van burgemeester en wethouders van Utrecht besloot tot de oprichting van een Jeugdcultuurfonds. Met brede steun vanuit de gemeenteraad werd een motie daartoe aangenomen.

In Utrecht, en in die andere gemeenten en provincies, krijgen nu alle kinderen een kans om actief aan kunst mee te doen.


Alle kinderen doen mee! (2010)
Cultuurnetwerk Nederland in samenwerking met het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen (NISB).