Beste keuze: cultuureducatie is willen en kunnen

De afgelopen maand stond voor mij in het teken van het advies van de Raad voor Cultuur over het nieuwe kennisinstituut én het landelijke programma Cultuureducatie met kwaliteit, met vooral de rol van gemeenten en provincies daarin. Want over dat laatste ging het op de Unesco conferentie, op onze eigen CultuureducatieBELEIDdag en op de voorjaarsconferentie van het Fonds voor Cultuurparticipatie (FCP).

Het waren dagen met boeiende keynotes, presentaties, discussies en goede gesprekken met beleidsmedewerkers. En wat zijn de belangrijkste uitkomsten? Het meest in het oog sprong de aanbeveling, door meerderen naar voren gebracht, om beleid en activiteiten niet te richten op 'alles en iedereen'. Gemeenten en provincies moeten bescheiden zijn in hun ambities, omdat zowel hun invloed op inhoud en kwaliteit van het onderwijs als hun financiële middelen beperkt zijn. Wel moeten ze bij wat ze doen 'doortastend, doelgericht én selectief' zijn. Bijvoorbeeld door middelen uit het landelijke stimuleringsbeleid in te zetten voor de voorhoedescholen die echt werk willen en kunnen maken van kunstzinnige oriëntatie, zoals Joost Kuggeleijn van de C van OCW voorstelde.

Frans Geurts, algemeen directeur van een grote scholenstichting waar cultuureducatie hoog op de agenda staat, vindt dat ook basisscholen keuzes moeten maken in wat ze goed willen doen. Vanuit hun onderwijsvisie zijn zij zelf verantwoordelijk voor de kwaliteit van cultuureducatie. Natuurlijk kunnen culturele instellingen scholen ondersteuning bieden met hun expertise en hun aanbod. Maar uiteindelijk zijn het de basisscholen zelf die op basis van de kerndoelen Kunstzinnige Oriëntatie eigen doelen stellen en eigen onderwijsinhoud bepalen voor hun curriculum.

Juist het stimuleren van het werken met een doorgaande leerlijn voor cultuureducatie is een van de vier doelen van het programma Cultuureducatie met kwaliteit. Hoe stimuleer je dit als gemeente of provincie? Misschien door net als in Breda een raamwerk voor een doorlopende leerlijn cultuureducatie te laten ontwikkelen, gebaseerd op de kerndoelen en tussendoelen van SLO, die zowel scholen als instellingen een basis biedt. Of door net als in Emmen het primaat te leggen bij het onderwijs, en scholen zelf middelen te geven om cultureel aanbod te kiezen dat past binnen hun curriculum. Of door duurzame samenwerking tussen scholen en culturele instellingen te bewerkstelligen via creatief partnerschap zoals in de gemeente Utrecht.

Waar je als beleidsmaker ook voor kiest, een keuze voor leerlijnen vind ik de verantwoordelijkheid van de school. Het werkt natuurlijk wel prikkelend als beleidsmakers dit activeren en ondersteunen. Baseer je dan op kennis die er is en kijk ook vooral de kunst bij elkaar af! Wij helpen daar graag bij; u weet ons te vinden!

Discussieer ook mee op LinkedIn over de noodzaak van bescheiden ambities, waar het gaat om gemeentelijk en provinciaal beleid ten aanzien van de kwaliteit van cultuureducatie.

Hollande op de Hollandse toer

Alweer een president die er voor gaat! Zoals George Pompidou met zijn Centre Pompidou en Valéry Giscard d'Estaing met het Musée d'Orsay, wil François Hollande de geschiedenis in met een Nationaal Actieplan voor Kunsteducatie. Hollande beloofde tijdens zijn verkiezingstournee meer aandacht voor cultuur. Hij wil een landelijk actieplan voor de binnenschoolse kunsteducatie met nadruk op een coherente, doorgaande leerlijn voor de kunstvakken: van kleuter tot student. Elk kind en elke jongere moet de gelegenheid krijgen kennis en vaardigheden in de kunstvakken te ontwikkelen. En de school moet daar meer voor gaan zorgen, samen met culturele instellingen. De nieuwe Franse president wil voor dit beleidsonderwerp een interdepartementale organisatie inrichten, met een eigen budget, en verantwoordingsplicht aan de premier, zodat dit initiatief ook daadwerkelijk uitgevoerd wordt.

Lijkt het idee van Hollande met zijn Nationaal Plan voor Kunsteducatie niet veel op dat van Halbe Zijlstra, onze demissionair staatssecretaris? Die wil immers ook een doorgaande leerlijn voor kunstzinnige oriëntatie in de school, met zichtbaar gemaakte leeropbrengsten bij de leerlingen. En het belang van de rol van culturele instellingen daarbij is ook in zijn landelijk programma Cultuureducatie met kwaliteit duidelijk vastgelegd. Als toekomstig kennisinstituut gaan wij daar met vele anderen aan werken. Theoretische kaders van Cultuur in de Spiegel, Toeval gezocht of Authentieke kunsteducatie vormen daarbij de bronnen.

Op 12 september mogen wij naar de Hollandse stembus en dit keer wil ik echt kiezen voor de partij die cultuureducatie en kunstbeoefening hoog ik het vaandel heeft staan. Het is niet voor niets dat wij een oproep doen aan alle politieke partijen om daar nu ook eens rond voor uit te komen. Alle landelijke instellingen voor cultuureducatie, cultuurparticipatie, kunstbeoefening en erfgoed hebben opnieuw hun activiteiten gebundeld om de aandacht hier nadrukkelijk op te vestigen. Het belang van de deelname aan kunst en cultuur is immers evident.

Kom op politiek: doe als Hollande en maak dit tot een van de actiepunten!