Cultuureducatie op de lokale agenda

Ik sprak onlangs twee van mijn medewerkers over de vijfde landelijke conferentie Lokale Educatieve Agenda (LEA). Zij waren erg enthousiast over deze lokale agenda, vooral ook omdat die voor cultuureducatie interessant is. De educatieve agenda is een instrument om het lokale onderwijs- en jeugdbeleid vorm en inhoud te geven. Meer dan 90% van de gemeenten proberen met schoolbesturen en andere partners zoals kinderdagverblijven en peuterspeelzalen via die agenda tot gezamenlijke afspraken te komen. Eerst ging het vooral over onderwijsachterstandenbeleid. Nu gaat het om allerlei zaken op plaatselijk niveau rond onderwijs en jeugd, en daar hoort cultuureducatie bij. Gemeenten hebben immers belang bij het stimuleren van de ontwikkeling van hun jonge inwoners.

Een veelheid aan nieuwe landelijke ontwikkelingen passeerde op de conferentie de revue. Bijzondere aandacht was er voor veranderingen bij passend onderwijs, de decentralisatie van de jeugdzorg en het feit dat het Rijk de onderwijsinhoud steeds meer bepaalt.

Cultuur - en dus ook cultuureducatie - wordt op de lokale educatieve agenda geplaatst onder de noemer 'verrijking'. Dit omdat er geen wet is die zegt dat gemeenten op dit gebied beleid móeten ontwikkelen. Gemeenten die cultuureducatie belangrijk vinden of hierover bestuurlijke afspraken hebben, maken ruimte voor cultuureducatie in hun cultuurbeleid.
Maar ook vanuit het onderwijsbeleid kunnen gemeenten culturele instellingen stimuleren meer met scholen samen te werken. Daar kan deze lokale agenda voor worden gebruikt. De gemeente nodigt dan de culturele instellingen ook aan tafel om als gelijkwaardige educatieve partners mee te denken met het onderwijs. En andersom kunnen ook scholen worden uitgedaagd om samen met culturele instellingen een leerplan te ontwikkelen voor cultuureducatie. Dan is het belangrijk dat de afdelingen onderwijs en cultuur van de gemeente met elkaar overleggen, kennis uitwisselen en samen optrekken in de beleidsontwikkeling. Op deze manier zorgen de lokale onderwijs- en cultuurpartners voor de inhoudelijke inbreng en houdt de gemeente de regie en ziet erop toe dat betrokkenen zich aan hun afspraken houden.

Op de CultuureducatieBELEIDdag staat dit jaar de kwaliteit van cultuureducatie centraal. In dat verband stelde Cultuurnetwerk op LinkedIn al de vraag of de kwaliteit van gemeentelijk beleid kan leiden tot kwaliteit van cultuureducatie. Hoe ziet u deze relatie?

Tot slot nog even uw aandacht voor een andere agenda, namelijk de Cultuurplein lerarenagenda, die nu in de maak is. Eind mei is deze agenda klaar en mocht je geïnteresseerd zijn, laat het dan weten!

Voor meer discussie over cultuureducatie op de Lokale Educatieve Agenda, zie het Netwerk Cultuuredcuatie op LinkedIn.

Middelen voor bemiddelen

Het was spannend woensdag in Haarlem. Vertegenwoordigers van de provincie Noord-Holland hadden wat uit te leggen aan basisschoolbesturen. De provincie bouwt immers de ondersteuning aan scholen voor cultuureducatie in twee jaar af en legt deze taak weer terug bij de gemeenten. Welke rol, vroeg de provincie, zien de schoolbesturen na de afbouw voor zichzelf? Een gedurfde vraag. Er kwam dan ook terecht protest van diverse bestuurders. Niet elke gemeente in Noord-Holland draagt cultuureducatie een warm hart toe, dus de schoolbesturen van die gemeenten zagen de bui al hangen: voor hen geen deskundig advies meer, geen inspirerende partner en geen ondersteuning bij de keuze van kunstmenu's. Deze scholen moeten het helemaal zelf doen!

Verrassend tegelijkertijd was de grote betrokkenheid van de aanwezige schoolbesturen en de bereidwilligheid van een groot aantal van hen om zelf te investeren in cultuureducatie. Sommige zijn daar al heel ver mee. Zij stellen bovenschools vakdocenten aan, die de kunstbemiddeling doen voor alle scholen onder hun bestuur. Er was ook gelijk een verhaal uit de praktijk. Een van de aanwezigen vertelde dat zij als bovenschools vakdocent de cultuursubsidieaanvragen schrijft voor alle scholen. Een groot voordeel volgens haar, want zij kent de scholen, weet wat scholen willen en onderhoudt zélf het culturele netwerk, in plaats van een externe partij.

De provincie verwees naar het voorbeeld van Noord-Limburg, waar drie schoolbesturen de handen ineen sloegen om hun eigen 'steunfunctie-instelling' CultuurPACT te realiseren. Inmiddels doen negentien Limburgse besturen hieraan mee en dragen de lasten bijna helemaal zelf! De provincie Limburg doet er een schepje bovenop en maakt een regionaal kenniscentrum mogelijk.

Maar als provinciale instellingen wegvallen en schoolbesturen minder betrokken zijn dan die in Haarlem? Wat zal dat betekenen voor omvang en kwaliteit van cultuureducatie? Daar maak ik me ernstig zorgen over. Ik hoop van harte dat provincie, gemeenten en schoolbesturen zich laten inspireren door deze voorbeelden en samen hun verantwoordelijkheid nemen voor kunst en cultuur in het onderwijs.